Ławki Kościelne

Ławki kościelne i ich historia 

ławki kościelne
ławki kościelne

Bez ławek którego trudno nam sobie wyobrazić jakikolwek kościół. Czy pójdziemy do nowo zbudowanego kościoła czy wstąpimy do Bazy gnieźnieńskiej czy do Katedry na Wawelu czy do nowo wybudowanego kościoła. Nieodłącznym elemętem wystroju są ławki kościelne.

Wydaje nam się że w kościele „ muszą” być ławki. Jednak nie zawsze tak było.

Ławki zostały dopiero wprowadzone w czasach reformacji czy około XVI wieku.

Wcześniej w kościołach wierni stali a ambona znajdowała się na środku kościoła. W kościołach było zaledwie kilka ławek dla osób starszych i schorowanych.

Ławki w kościołach katolickich zostały zapożyczone z kościołów protestnckich. Gdzie główną częśćią liturgii były kazania podczas których pastor prowadził bardzo długie wykłady na których interpretował biblie. Wykłady te czasami trwały do kilku godzin.

Podobnie jak w cerkwiach grekokatolickich które znajdują się na wschodnich terenach naszego kraju gdzie zwykła niedzielna msza trwa około trzech godzin

Z biegiem czasu ławki zostały wprowadzone do kościołów katolickich.

Na początku nie były to ławki które znamy w obecnej formie. Ławki były wykupowywane przes osoby najbardziej zamożne z racji na ich koszt. Czasami były strzeżone przez do tego specjalinie wynajęte osoby przez 24 h na dobę. Budowane też specjalne skrzynie zamykane na kłódke li łańcuch które miały je chronić aby nikt niepożadany na nich nie siadł


Z wprowadzeniem ławek homilie wbrew pozorom stały się coraz dłuższe.

Z biegiem lat kształ i ich ornamętyka zmieniały się podążając za „modą” powstały ławki z siedziskami które doskonale sprawdzały się w zimnych kościołach i z obitymi mięką tkaniną klęcznikami.

Ergonomia ławek kościelnych

ławki kościelne
ławki kościelne

Idą do kościoła staramy się zagłebić w modlitwie i skupić na słowie bożym. Ciężko to zrobic jak ławki są niewygodne i ciężko w nich siedzieć.

Dawne ławki w kościołach robione często przez cieśli którzy nie znali pojęcia ergonomii były bardzo nie wygodne. Oparcia montowano pod kątem prostym do siedziska co skutowało garbieniem się wiernych i bólem w odcinku szyjnym kręgosłupa. Siedziska były za krótkie i za wąskie. Utrudniały siedzenie i klęczenie . Wierni skupiali się na tym aby z nich nie spaść. Zostawiano mało miejsc do przejścia.

Obecnie kształt i rozmiary ławek kościelnych są dostosowane do wygody wiernych i kapłanów.

Optymalne wymiary ławek:

  • odległość od podparcia do podparcia to około 2m. Zapobiega to uginaniu się ławek

  • wysokośc od podłogi do siedziska to 45cm

  • głebokość siedziska 48cm

  • kąt oparcia to 105stopni

  • wysokość od ziemi do górnej krawędzi oparcia to 90cm

  • na jedną osobe przewiduje się około 60 cm długości ławki

  • zakłada się że na jednej ławce powinno siedzieć pięć osób łatwo wtedy można do niej wejść i wyjśći i ułatwia to zbieranie „tacy” unikamy wtedy tzw. puszczania koszyka.

Drewno na ławki kościelne:

Drewnem najlepiej nadającym się do produkcji ławek kościelnych jest lite drewno dębowe.

Drewno lite od drewna klejonego różni się przede wszystkim tym że deska drewna litego ma wrodzone wady czyli pęknięcia, przebarwienia sęczki pęcherze żywiczne. Jednak te wady są tak naprawdę jego największą zaletą czyli po prostu NATURALNOŚĆ. „Wady” te są naturalne dla rosnących drzew jedynie ich nasilenie i rodzaj zależą od terenu na którym drzewo rośnie od ilości wiatru nasłonecznienia czy wody oraz zmian temperatury.

Drewno ścięte i wysuszone jeżeli znajdzie się w wilgotnym pomieszczeniu może spęcznieć i mogą powstać pęknięcia.

Przyjmuje się że średnia roczna temperatura w pomieszczeniu powinna wynosić 18-20 C a wilgotność 45-55%. Meble wykonane z drewna litego z biegiem czasu pod wpływem słońca zmieniają swoją strukturę i kolor. Możemy to zaobserwować w starych kościołach gdzie ławki mają mają po kilkadziesiąt lat są one prawie czarne.

Przy produkcji tzw. klejonki wybiera się odcinki drewna które tych wad nie mają. Poprzez klejeni otrzymujemy w zasadzie nowy materiał którego struktura jet struktura kompozytową.

Drewno klejone ma większą wytrzymałość na zginanie.

Jednak na ławki kościelne wykorzystuje się jedynie się jedynie drewno lite jest ono bardziej szlachetne w wyglądzie.

Przy produkcji ławek kościelnych wybiera się deskio długości 3-4m któr nie mają wad. I to jest tak naprawdę największa trudność. Do produkcji ławek nadaję się tylko najlepsze drewno.

 

Etapy produkcji ławek kościelnych: